Hẹ, loại rau gia vị quen thuộc trong mâm cơm người Việt không chỉ kích thích vị giác mà còn chứa nhiều dược tính tốt cho hệ tiêu hóa và hô hấp trong mùa lạnh.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, hẹ (cửu thái) có tên khoa học là Allium tuberosum thuộc họ hành. Đây là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, đồng thời là vị thuốc nam với nhiều công dụng thiết thực.
Y học cổ truyền ghi nhận hẹ có vị cay, hơi chua, tính ấm, mang lại tác dụng ôn trung, trợ tỳ vị, giúp tiêu hóa tốt hơn.
Bên cạnh đó, loại rau này còn có công dụng hành khí, giảm đầy bụng, hỗ trợ trị ho và long đờm nhẹ, đặc biệt rất hữu ích cho trẻ nhỏ. Hạt của cây hẹ có tên dược liệu là cửu thái tử thường xuất hiện trong các bài thuốc cổ truyền chữa di tinh, tiểu ra máu, lưng gối mỏi, viêm tiền liệt tuyến, hen suyễn hay mồ hôi trộm.
Kinh nghiệm dân gian còn dùng lá hẹ tươi hấp với sữa mẹ rồi xát vào lợi của em bé lúc tròn 100 ngày tuổi để giúp bé mọc răng không bị đau và sốt. Trong đời sống hằng ngày, lá hẹ thường được chế biến thành món xào, nấu canh hoặc làm gia vị, đồng thời kết hợp với mật ong hay đường phèn để làm dịu cơn ho và viêm họng nhẹ.
Dưới góc nhìn của y học hiện đại, các nghiên cứu đã chứng minh trong hẹ chứa hợp chất lưu huỳnh tương tự tỏi, cùng với flavonoid, saponin và vitamin C. Những thành phần này giúp cây hẹ có đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm mức độ nhẹ, kích thích tiêu hóa, hỗ trợ nhu động ruột và làm loãng đờm nhẹ để cải thiện đường hô hấp.
Tiến sĩ Phương nhấn mạnh điều này lý giải vì sao hẹ thường được ứng dụng hiệu quả trong các trường hợp rối loạn tiêu hóa nhẹ, ăn khó tiêu, ho và viêm họng nhẹ. Khi chế biến món ăn, hẹ xào trứng là sự kết hợp hoàn hảo giữa đạm và gia vị ấm giúp dễ tiêu, giảm đầy bụng. Canh hẹ rất phù hợp cho người cơ thể mệt mỏi, tiêu hóa kém, trong khi hẹ nấu với hải sản sẽ giúp giảm tính hàn và hạn chế lạnh bụng.
Theo Tiến sĩ Phương, hai nhóm người cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng hẹ gồm người có thể tạng nóng trong hoặc đang bị viêm dạ dày cấp tính.
Đặc biệt, người dân tuyệt đối không dùng loại rau này để thay thế các phương pháp điều trị bệnh hô hấp nặng, chỉ nên xem hẹ như một loại thực phẩm hỗ trợ và không lạm dụng ở liều cao.
Theo Vietnamnet