Lá giang không chỉ là một loại rau gia vị tạo vị chua thanh đặc trưng cho nhiều món ăn ngon mà còn là một cây thuốc dân gian mang lại nhiều lợi ích sức khỏe.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, lá giang (Aganonerion polymorphum, đồng danh Urceola polymorpha) là một loại cây dây leo mọc tự nhiên ở nhiều vùng rừng và hiện cũng được trồng khá phổ biến.
Điều làm nên sự khác biệt của lá giang là vị chua tự nhiên, không phải do axit citric như chanh mà chủ yếu từ các axit hữu cơ có trong lá.
Ở miền Nam, canh gà lá giang gần như đã trở thành một món ăn đặc trưng. Nhưng trước khi nổi tiếng trong ẩm thực, lá giang vốn đã được người dân sử dụng như một loại rau và cây thuốc dân gian.
Theo đó, vị chua dịu của lá giang giúp kích thích vị giác, làm giảm cảm giác ngấy của các món nhiều đạm như gà, cá hoặc thịt. Vào những ngày nắng nóng, một bát canh lá giang thường tạo cảm giác rất dễ ăn.
Ngoài ra, lá giang còn cung cấp chất xơ, vitamin C và một số hợp chất chống oxy hóa, dù hàm lượng không quá cao như ở các loại rau chuyên biệt.
Tiến sĩ Phương cho biết thêm, theo kinh nghiệm dân gian, lá giang có vị chua, tính mát, thường được dùng theo hướng thanh nhiệt, giải khát, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác mệt mỏi trong những ngày nắng nóng.
Ở một số địa phương, người dân còn dùng lá giang nấu nước hoặc phối hợp với các cây thuốc khác để hỗ trợ các trường hợp đau nhức hoặc sốt nhẹ. Tuy nhiên, đây chủ yếu là kinh nghiệm sử dụng truyền thống.
Đối với y học hiện đại, một số nghiên cứu cho thấy lá giang chứa flavonoid, polyphenol và các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa. Phân tích trong phòng thí nghiệm ghi nhận cao chiết lá giang có khả năng chống oxy hóa và chống viêm ở mức độ nhất định.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Phương lưu ý cũng như nhiều loại rau gia vị khác, các nghiên cứu trên người còn khá hạn chế. Vì vậy, mọi người nên xem lá giang là một thực phẩm có lợi trong chế độ ăn hơn là một vị thuốc điều trị.
Ngoài ra, vì đây là loại lá có vị chua và chứa các axit hữu cơ, người bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày, thực quản hoặc tăng tiết axit dạ dày nếu ăn quá nhiều có thể thấy cồn cào hoặc khó chịu hơn.
Đặc biệt, bà nội trợ không nên nấu lá giang trong nồi nhôm hoặc dụng cụ bằng kim loại dễ phản ứng với axit, vì môi trường axit có thể làm hòa tan một lượng nhỏ kim loại vào thức ăn. Tốt nhất, người dân nên sử dụng nồi inox chất lượng tốt hoặc nồi đất để chế biến loại rau này.