Trái Đất vừa có thêm một vệ tinh tự nhiên tạm thời 2026 QQ8, thường được gọi là “mặt trăng mini”. Liệu nó có là mối đe dọa đối với sự an toàn của Trái Đất?
Trái Đất vừa có thêm một vệ tinh tự nhiên tạm thời, thường được gọi là “mặt trăng mini” (mini-moon). Đáng chú ý, vật thể vũ trụ này sẽ tiếp tục đồng hành cùng hành tinh của chúng ta trong dịp Giáng sinh năm nay, trước khi thoát khỏi lực hấp dẫn của Trái Đất và rời đi vào đầu năm 2027.
Thiên thể mới được đặt tên là 2026 QQ8, lần đầu tiên được quan sát vào tháng 8/2026, sau khi đi vào quỹ đạo quanh Trái Đất từ tháng 4 cùng năm.
Thông tin về phát hiện này được Trung tâm Hành tinh Nhỏ (Minor Planet Center) thuộc Liên đoàn Thiên văn Quốc tế (IAU) công bố hôm thứ Năm, ngày 29/10.
Dù được ví như một mặt trăng mới của Trái Đất, 2026 QQ8 thực chất chỉ là một vị khách vũ trụ ghé thăm trong thời gian ngắn.
Vật thể này đang chịu tác động từ lực hấp dẫn của hành tinh chúng ta và dự kiến tiếp tục duy trì trạng thái vệ tinh tạm thời cho đến tháng 12/2026. Sau đó, nó sẽ dần thoát khỏi vùng ảnh hưởng hấp dẫn của Trái Đất trong năm 2027.
“Mặt trăng mini” 2026 QQ8 có gì đặc biệt?
Theo các nhà khoa học, 2026 QQ8 là một tiểu hành tinh có kích thước rất nhỏ, đường kính chỉ khoảng 2m. Tuy nhiên, điều khiến thiên thể này trở nên đáng chú ý không nằm ở kích thước mà ở quỹ đạo chuyển động đặc biệt của nó.
Thông qua việc mô phỏng đường đi của vật thể, các nhà nghiên cứu xác định 2026 QQ8 mất khoảng 359 ngày để hoàn thành một vòng quay quanh Mặt Trời, tương đương khoảng 0,98 năm Trái Đất.
Điều này có nghĩa quỹ đạo của nó quanh ngôi sao trung tâm gần tương đồng với chu kỳ quỹ đạo của hành tinh chúng ta.
Thông thường, 2026 QQ8 tiến đến gần Trái Đất khoảng 10 năm một lần. Tuy nhiên, trong lần tiếp cận gần nhất, khoảng cách giữa hai thiên thể đủ nhỏ để lực hấp dẫn của Trái Đất tạm thời giữ nó lại, biến tiểu hành tinh này thành một vệ tinh tự nhiên không chính thức.
Theo Trung tâm Hành tinh Nhỏ, tại thời điểm tiếp cận gần nhất trong giai đoạn bị Trái Đất bắt giữ, 2026 QQ8 sẽ cách hành tinh chúng ta khoảng 568.000km.
Khoảng cách này lớn hơn khoảng 177.000km so với khoảng cách trung bình giữa Trái Đất và Mặt Trăng.
Nói cách khác, dù được gọi là mặt trăng mini, vật thể này không thực sự ở gần Trái Đất như vệ tinh tự nhiên quen thuộc của chúng ta. Nó chỉ tạm thời nằm trong vùng chịu ảnh hưởng hấp dẫn đủ mạnh để duy trì quỹ đạo quanh hành tinh.
Nếu lao vào Trái Đất, tiểu hành tinh này có nguy hiểm?
Với kích thước đường kính chỉ khoảng 2m, 2026 QQ8 gần như không phải mối đe dọa đáng kể đối với sự an toàn của Trái Đất.
Ngay cả trong giả thuyết thiên thể này tiến đủ gần để va chạm với hành tinh, khả năng cao nó sẽ bị phá hủy hoàn toàn khi lao qua bầu khí quyển trước khi có thể chạm tới mặt đất.
Khi một vật thể nhỏ từ không gian đi vào khí quyển Trái Đất với tốc độ rất lớn, lực cản không khí và quá trình gia nhiệt có thể khiến nó nóng lên dữ dội, phân mảnh hoặc bốc cháy.
Những hiện tượng này thường tạo ra các vệt sáng mà chúng ta quan sát được trên bầu trời, thường gọi là sao băng.
Do đó, 2026 QQ8 được xem là một đối tượng thiên văn thú vị để nghiên cứu hơn là một mối nguy hiểm tiềm tàng.
Việc theo dõi quỹ đạo của nó cũng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn cách những vật thể nhỏ trong không gian tương tác với trường hấp dẫn của Trái Đất.
Trái Đất có thể sở hữu nhiều mặt trăng mini cùng lúc
2026 QQ8 không phải lần đầu tiên Trái Đất tạm thời bắt giữ một vật thể vũ trụ. Những thiên thể như vậy thường được giới khoa học gọi chính xác hơn là vệ tinh tạm thời (temporary satellites), bởi chúng chỉ duy trì quỹ đạo quanh Trái Đất trong một khoảng thời gian nhất định, thay vì tồn tại ổn định hàng tỷ năm như Mặt Trăng.
Đáng chú ý, một nghiên cứu được công bố năm ngoái cho rằng Trái Đất có thể có tới 6 vệ tinh tạm thời cùng quay quanh mình tại bất kỳ thời điểm nào.
Nhiều vật thể trong số này có thể là những mảnh vỡ được tách ra từ chính Mặt Trăng.
Điều đó cho thấy không gian gần Trái Đất có thể chứa nhiều vật thể nhỏ hơn chúng ta tưởng.
Chúng liên tục di chuyển dưới tác động của lực hấp dẫn từ Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời.
Trong một số trường hợp, sự thay đổi quỹ đạo khiến chúng bị Trái Đất tạm thời giữ lại trước khi tiếp tục hành trình trong không gian.
Mặc dù 2026 QQ8 rất nhỏ, kích thước của nó vẫn lớn hơn mức trung bình của các vệ tinh tạm thời. Theo một mô hình nghiên cứu được thực hiện trước đó trong năm 2026, đường kính trung bình của những vật thể dạng này chỉ khoảng 75cm.
Cũng theo mô hình trên, thời gian một vệ tinh tạm thời duy trì trạng thái quay quanh Trái Đất trung bình vào khoảng 9 tháng.
Nếu áp dụng khoảng thời gian này cho 2026 QQ8, với thời điểm bị Trái Đất bắt giữ vào tháng 4/2026, vật thể có thể rời khỏi quỹ đạo quanh hành tinh vào khoảng tháng 1/2027.
Mốc thời gian này cũng phù hợp với dự báo rằng thiên thể sẽ thoát khỏi sự kiểm soát hấp dẫn của Trái Đất trong năm tới.
(Theo Space, SciTechDaily, Earthsky)