Không chỉ là một gia vị quen thuộc trong căn bếp, hương thảo còn được coi là “thảo dược vàng” hỗ trợ cải thiện trí nhớ, kiểm soát đường huyết và kích thích mọc tóc.
Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển y dược cổ truyền Việt Nam cho biết, hương thảo có tên khoa học là Rosmarinus officinalis, thuộc họ Bạc hà (Lamiaceae). Cây có nguồn gốc từ vùng Địa Trung Hải và hiện nay đã được trồng tại một số tỉnh miền Trung, miền Nam ở Việt Nam.
Các nghiên cứu khoa học gần đây khẳng định lợi ích loại cây này đối với sức khỏe con người. Dù được sử dụng dưới dạng trà, gia vị hay tinh dầu, loại thảo dược này vẫn đem lại hiệu quả trong thúc đẩy tiêu hóa, tịnh dưỡng tinh thần, tăng cường sức khỏe cho da và tóc.
Loại cây này chứa hàm lượng cao các chất chống oxy hóa, tinh dầu dễ bay hơi và vô số hoạt tính sinh học. Tinh dầu hương thảo giàu các hợp chất quan trọng như cineole, camphor, alpha-pinene, borneol, rosmarinic acid, rosmanol, carnosol và carnosic acid. Ngoài ra, hương thảo còn là nguồn cung cấp dồi dào các chất dinh dưỡng thiết yếu bao gồm sắt, canxi cùng các loại vitamin A, C, B6.
Tiến sĩ Giang nhấn mạnh, sự hiện diện của các chất chống oxy hóa và hoạt chất sinh học (như phenolic diterpenes, dẫn xuất carnosol hay caffeoyl) giúp cơ thể chống lại tình trạng stress oxy hóa, tăng cường hệ thống miễn dịch, thúc đẩy tuần hoàn lành mạnh, giảm đau và chống viêm. Các chất chống oxy hóa này đồng thời bảo vệ làn da khỏi tác hại của các gốc tự do, từ đó ngăn ngừa đáng kể các dấu hiệu lão hóa.
Tương tự một số đại diện khác trong họ Bạc hà, mùi hương của cây hương thảo được ví như một “chất kích thích nhận thức” tự nhiên giúp tinh thần tỉnh táo và tập trung. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những hợp chất trong tinh dầu hương thảo có khả năng bảo vệ thần kinh, cải thiện trí nhớ và nâng cao hiệu suất nhận thức. Cơ chế này hoạt động nhờ việc ngăn chặn sự phân hủy acetylcholine – một chất hóa học quan trọng trong não bộ chịu trách nhiệm duy trì sự tập trung và lưu giữ thông tin.
“Bằng việc kích thích tuần hoàn máu, hương thảo nuôi dưỡng nang tóc hiệu quả, hỗ trợ quá trình mọc tóc tự nhiên và giúp mái tóc khỏe mạnh hơn. Ngoài ra, hương thảo có thể làm giảm tác động của testosterone đối với các nang tóc (có thể dẫn đến rụng tóc và hói)”, Tiến sĩ Giang thông tin.
Đáng chú ý, hương thảo có những lợi ích đối với sự trao đổi chất như giúp giảm đường huyết và độ nhạy insulin kém. Loại cây này được khuyến khích sử dụng cho bệnh nhân tiểu đường muốn cải thiện đường huyết.
Lương y Phùng Tuấn Giang cũng lưu ý, trà và gia vị hương thảo sẽ an toàn khi dùng lượng vừa phải. Nếu tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt dưới dạng tinh dầu thì hương thảo có thể gây ra một số tác dụng phụ như đau bụng, nôn mửa, co thắt dạ dày hoặc thay đổi huyết áp.
Ngoài ra, những người có cơ địa dị ứng với các loại thảo dược thuộc cây họ bạc hà thì cẩn trọng khi sử dụng.