Tôi bị đau nhức xương khớp và được mách dùng lá cúc tần rang nóng với muối hoặc rượu để chườm lên vùng đau. Bác sĩ tư vấn cách này có thực sự hiệu quả không? (Ngọc Hà – Hưng Yên).

Tiến sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam (Hà Nội) tư vấn:

Cúc tần, còn gọi là cây lức, từ bi, phật phà (theo tiếng Tày), được sử dụng trong y học cổ truyền. Bộ phận dùng làm thuốc gồm lá, ngọn non, thân và rễ, có thể dùng tươi hoặc phơi, sấy khô. Lá cây chứa hàm lượng tinh dầu cao cùng các thành phần như: sắt, caroten, protein, xenluloza, vitamin C, canxi, lipid.

Theo y học cổ truyền, cúc tần có vị đắng, cay, thường được dùng để hỗ trợ giảm đau, giảm cảm giác đau mỏi xương khớp, đau lưng và một số triệu chứng liên quan đến phong thấp.

Cúc tần còn chứa tinh dầu và một số thành phần hóa học khác. Tuy nhiên, việc xác định thành phần có trong cây không đồng nghĩa với việc các công dụng điều trị đã được chứng minh đầy đủ bằng nghiên cứu lâm sàng.

Cúc tần được trồng nhiều ở hàng rào các vùng nông thôn. Ảnh: BVNTP.

Hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp

Theo quan niệm của y học cổ truyền, đau nhức xương khớp có thể liên quan đến tình trạng phong, hàn, thấp làm cản trở sự lưu thông khí huyết. Cúc tần được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian với mục đích hỗ trợ giảm đau, giảm cảm giác co cứng và khó chịu ở vùng cơ, khớp.

Một cách sử dụng phổ biến là rang lá cúc tần với muối hoặc kết hợp với rượu để chườm ấm lên vùng đau. Hơi ấm có thể giúp thư giãn cơ và giảm cảm giác đau tạm thời. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng khoa học chất lượng cao để khẳng định cúc tần có thể điều trị các bệnh lý xương khớp hoặc giúp hoạt chất thẩm thấu trực tiếp đến khớp để chữa bệnh.

Hỗ trợ giảm đau mỏi cơ

Cúc tần cũng được sử dụng theo kinh nghiệm dân gian để xoa bóp, chườm ngoài khi đau mỏi cơ, đau lưng. Tác dụng giảm khó chịu có thể liên quan một phần đến nhiệt độ ấm khi chườm, nhưng hiệu quả riêng của dược liệu vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Lưu ý khi sử dụng cúc tần

Không chườm hỗn hợp cúc tần rang nóng khi nhiệt độ quá cao vì có thể gây bỏng da, đặc biệt ở người cao tuổi, người mắc bệnh tiểu đường hoặc người giảm cảm giác.

Phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hoặc đang sử dụng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ, thầy thuốc y học cổ truyền trước khi dùng.

Bạn không được tự ý uống nước sắc, sử dụng liều cao hoặc phối hợp cúc tần với các dược liệu khác khi chưa rõ cách dùng và độ an toàn. Nếu cơn đau nhức kéo dài, sưng nóng đỏ khớp, hạn chế vận động hoặc đau tăng dần, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và không nên dùng cúc tần thay thế phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.