Dù chỉ mọc ven đường, bờ ruộng, rau má vẫn được xem là một “kho dưỡng chất” tự nhiên nếu sử dụng đúng cách và điều độ.
Tôi thấy mọi người hay nói rau má uống cùng đậu xanh mang nhiều lợi ích cho sức khỏe. Xin chuyên gia tư vấn công dụng của loại rau này, người dân cần lưu ý gì để sử dụng an toàn, hiệu quả? (Trần Nga – Dương Nội, Hà Nội).
Tiến sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên giảng viện Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam tư vấn:
Rau má là loại cây quen thuộc, mọc hoang ở nhiều vùng nông thôn, ven bờ ruộng hay góc vườn. Từ lâu, loại rau này đã được người Việt sử dụng để nấu canh, ép nước uống giải nhiệt trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, ít ai biết rằng đằng sau vẻ ngoài dân dã ấy là nhiều lợi ích đáng chú ý đối với sức khỏe.
Theo các nghiên cứu hiện đại, rau má chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa như flavonoid, polyphenol và các hợp chất triterpenoid. Những thành phần này có khả năng bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do, đồng thời hỗ trợ giảm tổn thương da do tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời gây ra.
Nhờ đó, rau má được nhiều chuyên gia ví như một dạng “kem chống nắng tự nhiên” từ bên trong cơ thể, bổ sung rau má hợp lý có thể góp phần hỗ trợ làn da khỏe mạnh hơn dưới tác động của môi trường.
Một số hoạt chất trong rau má có khả năng hỗ trợ giảm căng thẳng, lo âu và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Trong y học cổ truyền, rau má từ lâu đã được sử dụng như một vị thuốc có tác dụng an thần, thanh nhiệt. Với những người thường xuyên chịu áp lực công việc hoặc khó ngủ do căng thẳng, một ly nước rau má vào buổi chiều có thể giúp cơ thể thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Loại rau này chứa các khoáng chất như canxi, magie cùng nhiều hợp chất chống viêm tự nhiên góp phần giảm đau nhức cơ xương khớp, hỗ trợ phục hồi mô liên kết và hạn chế tổn thương do phản ứng viêm kéo dài.
Với tính mát tự nhiên, rau má hỗ trợ lợi tiểu, làm dịu cảm giác nóng trong người và bổ sung nước cho cơ thể trong những ngày thời tiết oi bức. Loại rau này còn có đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn tự nhiên hỗ trợ làm dịu vùng da kích ứng, giảm mụn viêm và giảm tình trạng đỏ da.
Bên cạnh những lợi ích kể trên, các chất chống oxy hóa như flavonoid và beta-caroten trong rau má còn giúp bảo vệ tế bào khỏi tác động của gốc tự do, góp phần làm chậm quá trình lão hóa.
Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng nước rau má. Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 200-300ml hoặc sử dụng vài lần mỗi tuần. Uống quá nhiều có thể gây lạnh bụng, đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa, đặc biệt ở người có cơ địa yếu.
Người bị huyết áp thấp, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh gan hoặc đang sử dụng thuốc điều trị cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng rau má thường xuyên. Đồng thời, bạn nên lựa chọn rau má sạch, rửa kỹ và sử dụng trong ngày để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc tồn dư hóa chất.