Hành tinh LHS 1140b hội tụ gần như đầy đủ các điều kiện thiết yếu cho sự sống, mở ra hy vọng lớn nhất từ trước đến nay trong hành trình tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.
Trong nhiều thập kỷ qua, câu hỏi liệu con người có cô độc trong vũ trụ hay không vẫn luôn là một trong những bí ẩn lớn nhất của khoa học hiện đại.
Giờ đây, một nghiên cứu mới của các nhà thiên văn học đang mang đến tia hy vọng đáng chú ý khi xác định rằng LHS 1140b – một hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời cách Trái Đất chỉ khoảng 48 năm ánh sáng, có thể sở hữu gần như đầy đủ những điều kiện cần thiết để nuôi dưỡng sự sống.
Phát hiện mới cho thấy hành tinh này đang phát ra tín hiệu của khí heli trong bầu khí quyển, một dấu hiệu quan trọng chứng minh rằng nó vẫn duy trì được lớp khí quyển dày và ổn định.
Đây là yếu tố được giới khoa học xem là điều kiện tiên quyết nếu một hành tinh muốn duy trì nước ở thể lỏng và tạo môi trường phù hợp cho các dạng sống phát triển.
Một “siêu Trái Đất” với những thông số đầy hứa hẹn
LHS 1140b được phát hiện lần đầu vào năm 2017 và nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới thiên văn. Theo NASA, đây là một hành tinh đá, có bán kính lớn gấp 1,73 lần Trái Đất và khối lượng khoảng 5,6 lần hành tinh của chúng ta.
Chính vì vậy, các nhà khoa học xếp nó vào nhóm “siêu Trái Đất” (Super-Earth) – những hành tinh có kích thước lớn hơn Trái Đất nhưng nhỏ hơn các hành tinh khí khổng lồ như sao Hải Vương.
Nếu quan sát từ không gian, bề mặt của LHS 1140b được cho là có màu sắc pha trộn giữa sắc đỏ đặc trưng của sao Hỏa và những gam màu trầm của sao Mộc, tạo nên một diện mạo khá độc đáo.
Tác giả chính của nghiên cứu, Collin Cherubim, nhấn mạnh rằng giới khoa học vẫn chưa có bất kỳ bằng chứng trực tiếp nào về sự tồn tại của sinh vật trên hành tinh này.
“Tại thời điểm hiện nay, chúng tôi hoàn toàn chưa có bằng chứng về sự sống trên LHS 1140b. Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng tất cả những thành phần quan trọng và thiết yếu cho sự sống đều đang hiện diện ở đó”, ông chia sẻ.
Theo hiểu biết hiện nay của các nhà khoa học, một hành tinh muốn được xem là có khả năng sinh sống cần đáp ứng ba tiêu chí quan trọng.
Thứ nhất, hành tinh phải có bề mặt đá thay vì chỉ là một khối khí khổng lồ.
Thứ hai, nó cần có bầu khí quyển đủ dày và ổn định để giữ nhiệt, điều hòa khí hậu, bảo vệ bề mặt khỏi bức xạ vũ trụ và giúp nước không bị bốc hơi hoàn toàn.
Cuối cùng, hành tinh phải nằm trong “Vùng Goldilocks” – khu vực có khoảng cách vừa đủ với ngôi sao chủ để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng.
Theo nghiên cứu mới, LHS 1140b dường như đáp ứng đầy đủ cả ba tiêu chí này.
Các mô hình hiện nay cho thấy nhiệt độ trên hành tinh đủ phù hợp để nước lỏng tồn tại lâu dài. Thậm chí, lượng nước có thể chiếm tới 20% tổng khối lượng của hành tinh, một tỷ lệ cực kỳ ấn tượng nếu so với Trái Đất.
Quay quanh sao lùn đỏ nhưng vẫn an toàn đáng ngạc nhiên
LHS 1140b đang quay quanh một ngôi sao lùn đỏ mang tên LHS 1140. Thoạt nhìn, điều này có vẻ không mấy khả quan.
Hành tinh này quay quanh ngôi sao chủ ở khoảng cách gần hơn khoảng 10 lần so với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời.
Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở chính ngôi sao trung tâm.
LHS 1140 nhỏ hơn Mặt Trời rất nhiều và có nhiệt độ thấp hơn đáng kể. Vì thế, mặc dù hành tinh ở rất gần ngôi sao, lượng năng lượng mà nó nhận được chỉ bằng khoảng một nửa lượng ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất.
Điều này giúp nhiệt độ trên LHS 1140b duy trì ở mức có thể cho phép nước tồn tại dưới dạng lỏng thay vì bốc hơi hoặc đóng băng hoàn toàn.
Theo Đài quan sát Nam Âu (ESO), ngôi sao LHS 1140 hiện khá “hiền hòa”. Nó có độ sáng thấp và gần như không còn phát ra lượng bức xạ mạnh như nhiều sao lùn đỏ trẻ tuổi khác.
Trong nhiều năm, các nhà thiên văn luôn xem các sao lùn đỏ là môi trường không thuận lợi cho sự sống.
Lý do là loại sao này thường xảy ra các vụ bùng phát năng lượng dữ dội, giải phóng lượng lớn bức xạ và gió sao.
Những hiện tượng này có thể dần dần thổi bay khí quyển của các hành tinh ở gần, khiến chúng mất nước và trở nên cằn cỗi.
Chính vì vậy, nhiều nhà khoa học từng cho rằng các hành tinh quay quanh sao lùn đỏ khó có thể duy trì sự sống lâu dài.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới lại đưa ra một kết quả bất ngờ.
Mặc dù ở rất gần ngôi sao chủ, LHS 1140b vẫn duy trì được bầu khí quyển giàu heli, cho thấy tác động của sao lùn đỏ có thể không nghiêm trọng như các giả thuyết trước đây.
Đây được xem là phát hiện có thể làm thay đổi đáng kể cách các nhà thiên văn đánh giá khả năng tồn tại sự sống trên hàng tỷ hành tinh quay quanh sao lùn đỏ trong Dải Ngân Hà.
Để đi đến kết luận này, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một mô hình máy tính mô phỏng quá trình tiến hóa khí quyển của các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời.
Mô hình theo dõi cách các nguyên tố nhẹ như hydro và heli bị bức xạ từ ngôi sao chủ cuốn khỏi hành tinh theo thời gian.
Khi áp dụng mô hình đối với LHS 1140b, kết quả cho thấy tầng khí quyển phía trên của hành tinh vẫn chủ yếu chứa heli.
Điều đó đồng nghĩa với việc hành tinh nhiều khả năng vẫn sở hữu lớp khí quyển đủ dày để duy trì các điều kiện ổn định trong thời gian rất dài.
Nếu các quan sát trong tương lai xác nhận kết quả này, LHS 1140b sẽ trở thành một trong những ứng viên sáng giá nhất từng được phát hiện trong cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.
(Theo NY Post, Space)