Vốn nổi danh với các sản phẩm phân khúc cao cấp, song Apple đang chứng minh khả năng thống trị cả ở mảng thiết bị giá rẻ trong khi nhiều đối thủ đang lao đao vì chi phí sản xuất tăng cao.

Một trong những “vũ khí” bí mật của hãng là sử dụng những con chip dính lỗi nhỏ, vốn dĩ sẽ bị loại bỏ trong quy trình sản xuất thông thường.

Chiến lược này thể hiện rõ nét qua các thông số kỹ thuật của mẫu MacBook Neo giá 599 USD vừa ra mắt. Theo dữ liệu sơ bộ, đây là một sản phẩm thành công rực rỡ của “táo khuyết”.

Nghệ thuật ‘phân loại trứng’ trong ngành bán dẫn

MacBook Neo được vận hành bởi chip A18 Pro, dòng vi xử lý từng xuất hiện trên iPhone 16 Pro hai năm trước, nhưng có một sự khác biệt cốt lõi: Chip trên dòng Neo chỉ có 5 nhân đồ họa (GPU), ít hơn 1 nhân so với phiên bản trên iPhone 2024.

Điều này cho thấy Apple đã “cứu” được những con chip A18 Pro có một nhân lỗi để tái sử dụng thay vì tiêu hủy.

MacBook Neo là một trong những sản phẩm bán chạy nhất của Apple hiện tại. Ảnh: Cnet

Trong ngành bán dẫn, các nhân lỗi có thể được vô hiệu hóa, để lại một con chip vẫn hoạt động hoàn hảo cho các thiết bị yêu cầu thấp hơn – trường hợp này là một chiếc laptop phổ thông thay vì một chiếc iPhone đầu bảng.

Apple đã nâng tầm chiến lược phân loại sản phẩm (binning) vốn có từ hàng thập kỷ nay thành một nghệ thuật kinh doanh: chia sản phẩm thành các cấp độ Khá, Tốt và Xuất sắc để tối ưu hóa lợi nhuận.

“Nếu có thể tận dụng những thứ không đạt tiêu chuẩn cao nhất mà vẫn dùng tốt, bạn sẽ tiết kiệm được tiền bạc, thời gian và giảm thiểu rác thải linh kiện”, nhà phân tích chuỗi cung ứng Tim Culpan nhận định. “Hơn nữa, bạn có thể tiếp cận được tệp khách hàng khổng lồ mà trước đây bạn không thể chạm tới”.

Sự linh hoạt về silicon tự thiết kế giúp Apple phát triển các dòng iPhone và máy tính giá thấp nhưng vẫn bán rất chạy. Dòng Neo phổ biến đến mức Apple đã dùng hết lượng chip tồn kho và buộc phải đặt hàng sản xuất mới.

Apple cũng đang sử dụng giá bán như một vũ khí để lôi kéo người dùng mới. MacBook Neo đủ rẻ để “giành giật” khách hàng từ các dòng Chromebook và PC Windows; trong khi iPhone 17e, cũng sử dụng chip phân loại, đủ hấp dẫn để lôi kéo người dùng Android.

Theo các hãng nghiên cứu Counterpoint và IDC, trong khi các đối thủ đang vật lộn với giá bộ nhớ và lưu trữ tăng vọt khiến các thiết bị giá rẻ không còn lợi nhuận, Apple lại đang gia tăng thị phần.

Mỗi người dùng mới gia nhập hệ sinh thái là một khách hàng tiềm năng cho các dịch vụ có biên lợi nhuận cao hơn như iCloud và App Store.

Lịch sử tái sử dụng linh kiện

Phân tích từ Wall Street Journal dựa trên gần 200 trang tài liệu của Apple cho thấy từ năm 2021, hãng đã bán ra 6 dòng chip series A bị cắt giảm một nhân GPU sau khi phiên bản đầy đủ ra mắt trên iPhone cao cấp.

Với doanh số hơn 200 triệu iPhone mỗi năm, ngay cả khi tỷ lệ chip lỗi chỉ chiếm một phần nhỏ, Apple vẫn có hàng triệu con chip để tái chế. iPhone 17e dùng chip không đạt chuẩn của iPhone 17; iPhone Air dùng chip không đạt yêu cầu của dòng 17 Pro.

Tương tự, các dòng chip M series thiếu nhân GPU cũng được đưa xuống dòng iPad Air rẻ hơn.

Chiến lược này đã có từ mẫu chip đầu tiên do Apple tự thiết kế – A4. Những con chip A4 tiêu thụ quá nhiều điện năng (không phù hợp cho smartphone dùng pin) đã được đưa vào Apple TV thế hệ thứ hai (vốn cắm điện trực tiếp).

Điều tương tự xảy ra với chip S7 kém hiệu quả, thay vì nằm trên Apple Watch, chúng được chuyển sang mẫu loa HomePod thế hệ hai.

Dù chiến lược này giúp Apple tung ra mẫu laptop giá rẻ đầu tiên, nhưng sức hút quá lớn của dòng Neo đang tạo ra áp lực ngược. Hãng đã dùng hết lượng chip lỗi giá rẻ và phải đặt hàng sản xuất mới chip A18 Pro để duy trì dây chuyền Neo.

Tuy nhiên, việc này không còn dễ dàng như trước. TSMC, nhà cung cấp chip tiên tiến duy nhất của Apple, đang phải gồng mình đáp ứng nhu cầu khổng lồ về chip AI.

“Apple không còn sự linh hoạt như trước và những căng thẳng đang bắt đầu lộ rõ”, nhà phân tích Ming-Chi Kuo từ TF International Securities nhận xét.

Chính CEO Tim Cook cũng thừa nhận công ty đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt chip, gây cản trở khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng, đặc biệt là iPhone và gần đây là Mac.

Hiện tại, thời gian giao hàng cho một chiếc MacBook Neo mới trên website của Apple đã kéo dài từ một đến hai tuần.

(Theo WSJ)