Mướp là loại quả quen thuộc trong bữa ăn người Việt và theo Đông y, đây cũng là vị thuốc.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, trong y học cổ truyền, cây mướp (Luffa cylindrica) từ lâu đã được dùng không chỉ làm thực phẩm mà còn là một vị thuốc dân gian.
Phổ biến nhất là cách người dân dùng quả non để nấu ăn: canh cua mướp, mướp xào, mướp nấu tôm, nấu với mồng tơi, rau đay… Loại quả này chứa nhiều nước, chất xơ mềm và vị thanh nên tạo cảm giác dễ chịu trong những ngày nóng.
“Với quả mướp già, ở nhiều nơi, người dân giữ lại, phơi khô để dùng trong các bài thuốc dân gian. Trong Đông y, xơ mướp già được gọi là “ty qua lạc”, thường được sử dụng theo hướng hỗ trợ thông kinh lạc, giảm đau nhức, giảm ho có đờm, tức ngực nhẹ, lợi sữa. Dây, lá hoặc hoa mướp cũng có trong một số bài thuốc đơn giản”, Tiến sĩ Phương nói.
Dưới góc nhìn khoa học hiện nay, các nghiên cứu cho thấy quả mướp chứa flavonoid, saponin, carotenoid và nhiều hợp chất chống oxy hóa. Một số phân tích thực nghiệm ghi nhận chiết xuất từ mướp có khả năng chống viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ chuyển hóa đường huyết trên mô hình phòng thí nghiệm.
“Nhiều người cho rằng ăn mướp giúp mát gan, thanh nhiệt. Theo y học cổ truyền, mướp có tính mát nên thường được dùng trong mùa nóng. Dưới góc nhìn hiện đại, cảm giác “mát” có thể liên quan đến việc quả chứa nhiều nước, ít năng lượng, giàu chất xơ và các chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, người dân nên hiểu theo hướng đây là thực phẩm hỗ trợ cho chế độ ăn lành mạnh chứ không nên coi là thuốc chữa bệnh gan hay thuốc giải độc”, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.
Chuyên gia cho rằng mướp là thực phẩm lành tính nhưng với người có cơ địa lạnh hoặc rối loạn tiêu hóa nếu ăn quá nhiều cũng có thể đầy bụng, khó chịu.