Nước đậu đen là thức uống thanh nhiệt, giải độc tốt cho sức khỏe, được nhiều người sử dụng hằng ngày. Tuy nhiên, nếu dùng sai cách, loại nước này không chỉ giảm tác dụng mà còn có thể gây hại cho cơ thể.
Thưa chuyên gia, tôi thường xuyên nấu nước đậu đen để uống nhưng nghe nhiều người khuyên nên rang trước khi nấu. Vậy nếu không rang mà nấu trực tiếp thì có ảnh hưởng gì đến sức khỏe không? (Lương Ngọc Hà – Hoàng Liệt, Hà Nội).
Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng – nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh (Hà Nội) tư vấn:
Đậu đen (hắc đậu) từ lâu được xem là thực phẩm – dược liệu quen thuộc trong Đông y với nhiều công dụng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách, loại nước uống này có thể gây tác dụng ngược, ảnh hưởng đến tiêu hóa và thể trạng.
Theo Đông y, đậu đen có vị ngọt, tính bình, thuộc hành Thủy, đi vào kinh Thận và Can. Thực phẩm này có tác dụng bổ thận, dưỡng huyết, thanh nhiệt, giải độc và lợi tiểu. Đặc biệt, đậu đen còn được cho là giúp cải thiện tóc, da và hỗ trợ những người cơ thể suy nhược, rối loạn nội tiết.
Về mặt dinh dưỡng, loại hạt này chứa hàm lượng protein cao, nhiều vitamin nhóm B, cùng các hợp chất chống oxy hóa như anthocyanin, saponin, kaempferol và quercetin có lợi cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Tuy nhiên, bạn nên cẩn trọng khi dùng đậu đen để tránh tác dụng đảo ngược thành hại cơ thể.
Dưới đây là 3 sai lầm phổ biến khi sử dụng nước đậu đen mà nhiều người mắc phải:
1. Không rang đậu trước khi nấu
Nhiều người có thói quen nấu đậu đen trực tiếp mà không qua rang. Trên thực tế, việc rang đậu giúp tăng hương vị, đồng thời giảm tính hàn của thực phẩm. Theo kinh nghiệm dân gian, đậu chưa rang có thể gây lạnh bụng, đặc biệt với người có hệ tiêu hóa yếu hoặc cơ địa hàn. Trong y học cổ truyền, thao tác sao (rang) dược liệu trước khi sắc là cách giúp cân bằng tính chất và hạn chế tác dụng phụ.
2. Uống thay nước lọc hằng ngày
Dù tốt cho sức khỏe, nước đậu đen không nên dùng thay hoàn toàn nước lọc. Việc lạm dụng có thể khiến cơ thể bị “lạnh” từ bên trong, gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc tay chân lạnh. Ngoài ra, đậu đen chứa phytate là chất có thể làm giảm hấp thu một số khoáng chất như sắt, kẽm, canxi. Vì vậy, mỗi ngày, bạn chỉ nên uống khoảng 1-2 cốc là phù hợp – tương đương 200-400ml.
3. Thêm đường khi uống
Nhiều người có thói quen cho đường để dễ uống hơn nhưng điều này làm giảm lợi ích sức khỏe của nước đậu đen. Tốt nhất bạn nên uống nguyên chất. Với người lao động nặng, có thể thêm một chút muối để bổ sung điện giải thay vì dùng đường.
Ngoài ra, không phải ai cũng phù hợp với nước đậu đen. Các tài liệu y học đều khuyến cáo những người huyết áp thấp, đang bị tiêu chảy, mắc bệnh thận, đang dùng thuốc hoặc trẻ nhỏ dưới 1 tuổi nên hạn chế hoặc tránh sử dụng.