Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo nghị định “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân”, một trong những điểm đáng chú ý là hành vi tạo lập, phát tán tin giả trên mạng mức xử phạt lên đến 50 triệu đồng.

Với người nổi tiếng phát tán tin giả cần có thêm chế tài mới đủ sức răn đe. Ảnh minh hoạ

Cụ thể, với việc làm ra và phát tán thông tin trên không gian mạng có nội dung bịa đặt, sai sự thật, gây hoang mang trong Nhân dân, ảnh hưởng tới trật tự xã hội chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi: phát tán thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong Nhân dân, ảnh hưởng tới trật tự xã hội; phát tán thông tin có nội dung phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng; phát tán thông tin có nội dung xúi giục, lôi kéo, kích động người khác vi phạm pháp luật.

Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với các hành vi: làm ra thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong Nhân dân, ảnh hưởng tới trật tự xã hội; làm ra thông tin có nội dung phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng; làm ra thông tin có nội dung xúi giục, lôi kéo, kích động người khác vi phạm pháp luật.

Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi thiết lập, quản trị các trang thông tin điện tử, mạng xã hội hoặc tài khoản, hội, nhóm, chuyên trang trên mạng xã hội, diễn đàn điện tử để đăng tải, hướng dẫn thực hiện các hành vi trên.

Đáng chú ý ở hình thức xử phạt bổ sung cơ quan chức năng sẽ tịch thu tang vật, phương tiện, tài khoản số đối với các hành vi vi phạm quy định ở trên.

Theo ông Võ Quốc Hưng, Giám đốc tăng trưởng của Tonkin Media, với mức phạt được đưa ra như trên là phù hợp. Tuy nhiên, ở đây cần có thêm chế tài cho người ảnh hưởng (KOLs, Influencer…), nếu mức phạt như trên với sự tác động xã hội của họ thì chưa đủ sức răn đe.

Bởi, nếu một người bình thường có 100 bạn bè chia sẻ tin giả, mức độ lan toả và hệ luỵ là rất nhỏ. Nhưng một người có sức ảnh hưởng với hàng chục, trăm ngàn hay hàng triệu người theo dõi chia sẻ cùng một tin giả đó mức độ lây lan sẽ là cấp số nhân; có thể ngay lập tức kích động đám đông, làm sụt giảm uy tín doanh nghiệp hoặc gây hoang mang toàn xã hội.

Ngoài ra, còn cần phải xem xét tới động cơ mang tính kinh tế của người có sức ảnh hưởng trên mạng khi phát tán và hệ luỵ kinh tế do tin giả đó tạo ra.

Hiện nay vẫn có nhiều KOLs “bẩn”, bất chấp để phát tán tin giả, giật gân, nhằm mục đích giữ tương tác, tăng view để bán hàng hoặc nhận quảng cáo… đây là những hành vi kiếm lợi bất chính từ sự hỗn loạn thông tin.

Với những hành vi này nếu phạt 20-30 triệu đồng thì như “muỗi đốt inox”, vì các KOLs “bẩn” này có thể thu về hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ đồng mỗi tháng, họ sẵn sàng nộp phạt để đổi lấy sự nổi tiếng hoặc lượng tương tác khổng lồ để từ đó có các hợp đồng béo bở.

Mặc dù nhiều thương hiệu lớn có quy chuẩn khi hợp tác quảng cáo với người nổi tiếng, nhưng vẫn có nhiều thương hiệu họ bất chấp và đây là khe cửa, là vùng đất cho các KOLs “ bẩn” này tồn tại.

Theo ông Võ Quốc Hưng, nếu chỉ dựa mỗi khung hình phạt thì rõ ràng chưa phản ánh đúng hậu quả và tác hại khi một người có sức ảnh hưởng tạo, chia sẻ và phát tán tin giả, tin không đúng sự thật.

Để đảm bảo tính nghiêm minh trước pháp luật thì các cơ quan chức năng cần kết hợp thêm các biện pháp chế tài song song, như bên cạnh việc tịch thu kênh thì cần thêm “phong sát”; hoặc như Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lập Whitelist và Blacklist các KOLs, nghệ sĩ vi phạm pháp luật, phát tán tin giả sẽ bị hạn chế phát sóng, cấm biểu diễn, hạn chế hình ảnh trên các phương tiện thông tin đại chúng và các nền tảng mạng xã hội. Đây mới là hình phạt “chí mạng” đối với họ chứ không chỉ là số tiền phạt vài chục triệu đồng.